Na opakowaniu profesjonalnego środka czystości znajduje się charakterystyczny znak przypominający kwiat. Obok niego producent informuje o mniejszym wpływie produktu na środowisko. Czy taki symbol oznacza, że preparat jest naturalny, całkowicie bezpieczny, wyjątkowo skuteczny i pozbawiony wszystkich substancji stwarzających zagrożenie?
EU Ecolabel jest oficjalnym, dobrowolnym oznakowaniem ekologicznym Unii Europejskiej. Otrzymują je konkretne produkty i usługi, które spełniają kryteria ustalone dla swojej grupy. Kryteria uwzględniają nie tylko wybrane oddziaływania środowiskowe, lecz także przydatność produktu do określonego zastosowania. Certyfikat nie jest jednak uniwersalną pieczęcią oznaczającą, że dany środek będzie najlepszym rozwiązaniem dla każdego obiektu, każdej powierzchni i każdego rodzaju zabrudzenia.
Co zatem naprawdę potwierdza EU Ecolabel na środkach czystości? Jak sprawdzić autentyczność oznaczenia i kiedy firma powinna brać je pod uwagę podczas zakupów?
Najważniejsze informacje w skrócie
- EU Ecolabel jest oficjalnym i dobrowolnym oznakowaniem Unii Europejskiej.
- Certyfikat otrzymuje konkretny produkt lub wskazana grupa produktów, a nie automatycznie cała marka.
- Szczegółowe wymagania zależą od rodzaju produktu.
- Oceniane mogą być między innymi skład, oddziaływanie na środowisko wodne, biodegradowalność, pochodzenie wybranych surowców, opakowanie, instrukcje stosowania oraz skuteczność.
- Produkt z EU Ecolabel musi wykazać odpowiednią przydatność do użycia.
- EU Ecolabel nie oznacza, że produkt jest „bez chemii”, całkowicie obojętny dla środowiska albo odpowiedni do każdej powierzchni.
- Brak certyfikatu nie przesądza, że preparat jest gorszy.
- Autentyczność oznaczenia można sprawdzić między innymi przez numer licencji i katalog produktów EU Ecolabel.
- Przy zakupach profesjonalnej chemii certyfikat powinien być jednym z kryteriów, obok dozowania, wydajności, przeznaczenia, ceny roztworu roboczego i warunków BHP.
Czym jest EU Ecolabel?
EU Ecolabel to europejskie oznakowanie ekologiczne funkcjonujące od 1992 roku. Jest przyznawane dobrowolnie produktom należącym do grup, dla których ustanowiono odpowiednie kryteria.
System odpowiada zasadom oznakowania środowiskowego typu I. Oznacza to, że:
- wykorzystuje wiele kryteriów, a nie tylko jedną deklarowaną cechę;
- uwzględnia istotne elementy cyklu życia produktu;
- kryteria są ustalane oddzielnie dla poszczególnych grup produktowych;
- zgodność ocenia niezależny podmiot;
- oznakowanie wskazuje produkty wyróżniające się efektywnością środowiskową w obrębie konkretnej kategorii.
Nie należy więc traktować EU Ecolabel jak zwykłego hasła reklamowego. Producent nie może samodzielnie zdecydować, że umieści znak na opakowaniu, ponieważ jego preparat zawiera składnik pochodzenia roślinnego albo jest sprzedawany w zielonej butelce.
Aby legalnie posługiwać się oznaczeniem, trzeba wykazać zgodność produktu z obowiązującymi kryteriami i uzyskać licencję.
Jak wygląda oznaczenie EU Ecolabel?
EU Ecolabel jest często nazywany „unijnym kwiatem”. Logo przedstawia stylizowany kwiat otoczony gwiazdami Unii Europejskiej.
Na certyfikowanym produkcie znak powinien być widoczny i czytelny. Powinien mu również towarzyszyć numer rejestracji lub pozwolenia dotyczący oznakowania. W przypadku środków do czyszczenia powierzchni twardych producent może dodatkowo umieścić komunikaty wskazujące na:
- ograniczony wpływ na środowisko wodne,
- ograniczoną ilość substancji niebezpiecznych,
- sprawdzoną skuteczność czyszczenia.
Sam symbol przypominający kwiat nie wystarcza jednak do potwierdzenia certyfikacji. Na rynku mogą występować znaki zaprojektowane przez producentów, które wykorzystują liście, kwiaty, krople wody i europejską kolorystykę, ale nie są oficjalnym EU Ecolabel.
Dlatego przy zakupie należy sprawdzić nie tylko wygląd znaku, lecz także numer licencji i dokładną nazwę produktu.
Certyfikat otrzymuje produkt, a nie automatycznie cała marka
To jedna z najważniejszych zasad EU Ecolabel.
Jeżeli producent posiada w ofercie jeden certyfikowany płyn do mycia podłóg, nie oznacza to automatycznie, że wszystkie jego produkty:
- spełniają te same kryteria,
- są objęte tą samą licencją,
- mają taką samą recepturę,
- zostały ocenione przez jednostkę właściwą,
- mogą być promowane jako produkty z EU Ecolabel.
Licencja pozwala używać oznakowania na produkcie, który został objęty pozytywnie zweryfikowanym wnioskiem. Po zatwierdzeniu produkt jest publikowany w katalogu produktów EU Ecolabel, znanym jako ECAT.
EU Ecolabel nie działa więc jak parasol rozłożony nad całym logo producenta. Bardziej przypomina imienny dokument wystawiony dla dokładnie wskazanego produktu lub zestawu określonych wariantów.
Podczas zakupów nie wystarczy sprawdzić, czy dana marka „ma EU Ecolabel”. Trzeba ustalić, czy certyfikatem objęty jest dokładnie ten preparat, pojemność lub wariant, który firma zamierza zamówić.
Nie każda profesjonalna chemia podlega tym samym kryteriom
Określenie „profesjonalne środki czystości” obejmuje bardzo różne produkty, między innymi:
- środki uniwersalne,
- preparaty do mycia podłóg,
- środki do czyszczenia kuchni,
- płyny do szyb,
- preparaty sanitarne,
- detergenty pralnicze,
- detergenty do profesjonalnych zmywarek,
- odplamiacze,
- środki do namaczania,
- preparaty pomocnicze.
Nie można więc opisać jednego zestawu kryteriów i uznać, że obowiązuje on identycznie każdy detergent.
Szczegółowe wymagania zależą od grupy produktowej. Przykładowo kryteria dla środków do czyszczenia powierzchni twardych obejmują produkty przeznaczone do zastosowań prywatnych i profesjonalnych, sprzedawane jako koncentraty lub preparaty gotowe do użycia. W ramach tej grupy mieszczą się między innymi środki uniwersalne oraz preparaty do kuchni, okien i urządzeń sanitarnych.
Inne wymagania obowiązują profesjonalne detergenty pralnicze, a jeszcze inne produkty do instytucjonalnych zmywarek.
Dlatego prawidłowe pytanie nie brzmi:
„Jakie wymagania musi spełniać profesjonalna chemia?”
Lepiej zapytać:
„Do jakiej grupy należy konkretny produkt i jakie kryteria obowiązują właśnie tę grupę?”
Kto przyznaje EU Ecolabel?
EU Ecolabel nie jest przyznawany przez producenta, dystrybutora ani sklep. Wniosek składa się do odpowiedniej krajowej jednostki właściwej.
W Polsce jedyną jednostką uprawnioną do prowadzenia procesu oceny zgodności oraz przyznawania oznakowania EU Ecolabel jest Polskie Centrum Badań i Certyfikacji.
O oznakowanie mogą ubiegać się między innymi:
- producenci,
- importerzy,
- hurtownicy,
- usługodawcy,
- podmioty wprowadzające produkty na rynek Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
- sprzedawcy oferujący produkty pod własną marką.
Proces w uproszczeniu wygląda następująco:
- Firma ustala właściwą grupę produktową.
- Sprawdza kryteria i wymagania dokumentacyjne.
- Rejestruje produkt w systemie ECAT.
- Przygotowuje dokumentację techniczną.
- Przedstawia deklaracje, obliczenia, specyfikacje i wyniki badań.
- Jednostka właściwa ocenia kompletność wniosku i zgodność produktu.
- Po pozytywnej weryfikacji zostaje przyznana licencja.
- Produkt może zostać oznakowany i publicznie wykazany w katalogu.
W zależności od grupy produktu potrzebne mogą być deklaracje producenta i dostawców, karty danych, analizy składu, arkusze obliczeniowe oraz raporty z badań.
Co jest oceniane w środku czystości?
EU Ecolabel nie jest certyfikatem opartym na jednym parametrze. Dla środków do czyszczenia powierzchni twardych obecne kryteria obejmują osiem głównych obszarów:
- toksyczność w stosunku do organizmów wodnych,
- biodegradowalność,
- zrównoważone pozyskiwanie wybranych surowców,
- substancje objęte wyłączeniami lub ograniczeniami,
- opakowanie,
- zdatność do użycia,
- informacje przekazywane użytkownikom,
- informacje umieszczane na oznakowaniu.
Oznacza to, że podczas oceny analizowane jest nie tylko to, co znajduje się w butelce. Znaczenie ma również sposób dozowania, konstrukcja opakowania, instrukcja użycia oraz zdolność produktu do wykonania zadania, do którego został przeznaczony.
Wpływ produktu na środowisko wodne
Znaczna część środków czystości po użyciu trafia wraz z wodą do kanalizacji. Dlatego jednym z istotnych obszarów oceny jest potencjalny wpływ składników na organizmy wodne.
W aktualnych kryteriach dla środków do powierzchni twardych wykorzystuje się obliczenia uwzględniające między innymi:
- ilość poszczególnych substancji w referencyjnej dawce produktu,
- ich podatność na degradację,
- współczynniki toksyczności.
Nie oznacza to, że certyfikowany produkt nie ma żadnego wpływu na środowisko wodne. Oznacza, że musi zmieścić się w wartościach granicznych ustalonych dla swojej kategorii i sposobu dozowania.
To ważna różnica. EU Ecolabel potwierdza spełnienie określonych kryteriów, ale nie zmienia detergentu w substancję całkowicie obojętną dla środowiska.
Nadal należy używać produktu zgodnie z instrukcją i unikać przekraczania zalecanej dawki.
Biodegradowalność pod kontrolą
W reklamach detergentów często pojawia się słowo „biodegradowalny”. W systemie EU Ecolabel nie wystarcza jednak samo umieszczenie takiego określenia na etykiecie.
W przypadku środków do czyszczenia powierzchni twardych wszystkie surfaktanty, czyli substancje powierzchniowo czynne, muszą łatwo ulegać degradacji tlenowej. Dla określonych surfaktantów stwarzających zagrożenie dla środowiska wodnego obowiązują również wymagania dotyczące biodegradacji beztlenowej.
Ograniczana jest także ilość organicznych substancji trudno biodegradowalnych w gotowym roztworze. Limity różnią się zależnie od rodzaju preparatu i tego, czy jest on koncentratem, czy produktem gotowym do użycia.
W praktyce certyfikator nie pyta jedynie:
„Czy w produkcie znajduje się składnik pochodzenia naturalnego?”
Pyta również:
„Co stanie się ze składnikami po użyciu preparatu i przedostaniu się ich do systemu ściekowego?”
Wybrane surowce są sprawdzane również u źródła
Ocena produktu może sięgać dalej niż jego końcowa receptura.
Jeżeli składniki preparatu są wytwarzane z oleju palmowego, oleju z ziaren palmowych lub ich pochodnych, producent może być zobowiązany do przedstawienia dowodów, że surowce pochodzą z upraw objętych odpowiednim systemem zrównoważonej produkcji.
Wymagania dotyczą również kontroli łańcucha dostaw. Uwzględniane mają być między innymi oddziaływania na:
- glebę,
- różnorodność biologiczną,
- zasoby węgla organicznego,
- zasoby naturalne.
Pokazuje to, że EU Ecolabel nie ogranicza się do analizy gotowego płynu w kanistrze. W wybranych obszarach bierze pod uwagę także sposób pozyskania surowców wykorzystanych do wytworzenia jego składników.
Jakich substancji nie może zawierać certyfikowany preparat?
W kryteriach dla środków do czyszczenia powierzchni twardych znajduje się lista substancji wyłączonych niezależnie od ich stężenia, a także substancji dopuszczanych tylko w określonych ilościach.
Wśród przykładów substancji objętych wyłączeniami znajdują się między innymi:
- mikrodrobiny plastiku,
- nanosrebro,
- fosforany,
- EDTA i jego sole,
- DTPA,
- formaldehyd oraz określone substancje uwalniające formaldehyd,
- triklosan,
- reaktywne związki chloru,
- trudno biodegradowalne czwartorzędowe sole amoniowe,
- określone węglowodory aromatyczne i halogenowane.
Lista jest bardziej szczegółowa, a dokładne ograniczenia zależą od aktualnej decyzji właściwej dla danej grupy produktów.
Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że preparat z EU Ecolabel jest „bez chemii”. Każdy środek czyszczący jest mieszaniną substancji chemicznych. Woda też jest substancją chemiczną, choć zwykle nie wywołuje poruszenia w dziale marketingu.
EU Ecolabel potwierdza, że receptura została oceniona według określonych zasad, a wybrane substancje są wyłączone, ograniczone lub podlegają dodatkowym wymaganiom.
Czy środek z EU Ecolabel jest równie skuteczny?
To jedno z najczęstszych pytań dotyczących certyfikowanej chemii.
Niektórzy użytkownicy zakładają, że produkt ekologiczny musi być łagodniejszy, a przez to słabszy. Inni uznają, że sam certyfikat automatycznie oznacza najwyższą możliwą skuteczność.
Oba założenia są zbyt daleko idące.
W przypadku środków do czyszczenia powierzchni twardych produkt musi wykazać zadowalającą skuteczność przy:
- najniższej temperaturze zalecanej przez producenta,
- najniższym zalecanym dozowaniu,
- określonej twardości wody.
Producent musi przedstawić dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie odpowiedniego badania oraz osiągnięcie co najmniej minimalnej wymaganej skuteczności.
EU Ecolabel nie nagradza więc preparatu wyłącznie za odpowiednio zaprojektowaną recepturę. Produkt musi jeszcze wykonać pracę, do której został przeznaczony.
Nie oznacza to jednak, że:
- będzie najlepszy przy każdym typie zabrudzenia,
- zastąpi preparat specjalistyczny,
- będzie odpowiedni dla każdej powierzchni,
- można zastosować go w dowolnej dawce,
- jeden certyfikowany środek wystarczy do całego obiektu.
Skuteczność zawsze należy oceniać w kontekście konkretnego zadania.
Preparat do regularnego mycia podłóg może być skuteczny przy codziennych zabrudzeniach, ale nie musi usuwać wieloletnich osadów, cementu, przypalonego tłuszczu albo silnego kamienia.
Dozowanie jest częścią ekologiczności produktu
W profesjonalnym sprzątaniu środki skoncentrowane mogą ograniczać liczbę transportowanych opakowań i ilość odpadów. Korzyść ta istnieje jednak tylko wtedy, gdy preparat jest właściwie dozowany.
W kryteriach dla środków do powierzchni twardych instrukcje użytkowania mają pomagać:
- zwiększyć skuteczność produktu,
- ograniczyć ilość odpadów,
- zmniejszyć zanieczyszczenie wody,
- ograniczyć zużycie zasobów.
Producent powinien przekazywać czytelne informacje dotyczące dozowania, usuwania opakowania i najniższej zalecanej temperatury stosowania.
Przykładowe obliczenie wydajności
Załóżmy, że firma kupuje 1 litr koncentratu dozowanego w ilości 10 ml na litr wody.
Z jednego opakowania można przygotować:
1000 ml ÷ 10 ml = 100 litrów roztworu roboczego.
Jeżeli litr koncentratu kosztuje 50 zł, koszt samego preparatu przypadającego na litr roztworu wynosi:
50 zł ÷ 100 litrów = 0,50 zł za litr roztworu.
Dopiero ten wynik można rozsądnie porównać z drugim produktem.
Porównywanie ceny litrowej butelki koncentratu z ceną preparatu gotowego do użycia jest jak porównywanie ceny ziaren kawy z ceną gotowego espresso bez sprawdzenia, ile filiżanek można przygotować. Matematyka szybko prostuje marketing.
Wskaźnik Mop Serwis: koszt wykonanej pracy
Podczas porównywania produktów warto obliczyć:
- ilość roztworu powstającego z opakowania,
- koszt litra roztworu,
- koszt umycia określonej powierzchni,
- liczbę opakowań zużywanych rocznie,
- liczbę dostaw,
- ilość powstających odpadów opakowaniowych.
Certyfikat dostarcza ważnych informacji o produkcie. O rzeczywistej efektywności zastosowania decyduje jednak również organizacja pracy.
Opakowanie także podlega ocenie
EU Ecolabel nie ocenia opakowania wyłącznie według zasady: „plastik jest zły, a papier dobry”.
W przypadku środków do powierzchni twardych kryteria uwzględniają między innymi:
- stosunek masy opakowania do ilości użytecznego produktu,
- udział materiału pochodzącego z recyklingu,
- możliwość ponownego napełniania,
- funkcjonowanie systemu zwrotu,
- możliwość łatwego i efektywnego recyklingu,
- materiały zastosowane w butelce, etykiecie, zamknięciu i powłokach.
Butelki ze spryskiwaczem muszą być przystosowane do wielokrotnego napełniania i ponownego wykorzystania. Kryteria określają również wskaźnik masy opakowania w odniesieniu do ilości roztworu czyszczącego, który można z niego otrzymać.
To ważne, ponieważ możliwość recyklingu zależy od całego opakowania, a nie tylko od korpusu butelki.
Proces mogą utrudniać między innymi:
- niekompatybilne etykiety,
- metalizowane rękawy,
- trudne do oddzielenia elementy,
- niewłaściwe powłoki,
- połączenie materiałów komplikujące sortowanie.
Butelka może więc być wykonana z popularnego tworzywa, a mimo to zostać zaprojektowana w sposób utrudniający odzysk surowca.
Co EU Ecolabel rzeczywiście potwierdza?
W przypadku produktu należącego do odpowiedniej grupy oznakowanie potwierdza, że:
- produkt spełnia oficjalne kryteria środowiskowe ustalone dla swojej kategorii;
- jego zgodność została oceniona przez jednostkę właściwą;
- ograniczono wybrane oddziaływania środowiskowe;
- analizie poddano istotne elementy składu;
- wybrane substancje są wyłączone lub ograniczone;
- uwzględniono wymagania dotyczące biodegradowalności;
- przeanalizowano opakowanie i sposób przekazywania informacji użytkownikowi;
- produkt wykazał odpowiednią zdatność do użycia;
- producent uzyskał licencję pozwalającą na używanie znaku;
- produkt można powiązać z wpisem w systemie EU Ecolabel.
Zakres oceny zależy jednak od grupy produktowej. Nie każdy detergent jest sprawdzany według identycznej listy parametrów.
Czego EU Ecolabel nie gwarantuje?
Certyfikat nie oznacza automatycznie, że produkt:
- nie ma żadnego wpływu na środowisko;
- nie zawiera substancji chemicznych;
- jest całkowicie naturalny;
- może być stosowany bez zachowania zasad BHP;
- nie może powodować podrażnień;
- jest bezpieczny po połknięciu lub kontakcie z oczami;
- jest odpowiedni do każdej powierzchni;
- usuwa każdy rodzaj zabrudzenia;
- jest preparatem dezynfekującym;
- będzie najtańszym rozwiązaniem;
- jest najbardziej skoncentrowany;
- ma najniższy koszt jednego użycia;
- jest najlepszy dla każdego przedsiębiorstwa;
- potwierdza ekologiczność całej marki.
EU Ecolabel nie zwalnia z czytania etykiety, instrukcji technicznej i karty charakterystyki.
Nie zastępuje również oceny ryzyka zawodowego, przeszkolenia personelu ani właściwego przechowywania preparatów.
Najkrócej można to ująć tak:
EU Ecolabel potwierdza spełnienie określonych kryteriów. Nie oznacza, że produkt jest idealny pod każdym możliwym względem.
Czy produkt bez EU Ecolabel musi być gorszy?
Nie.
Brak oznakowania może wynikać z różnych powodów:
- producent nie złożył wniosku;
- produkt dopiero wszedł na rynek;
- firma nie chce ponosić kosztów procesu;
- preparat nie należy do grupy objętej aktualnymi kryteriami;
- producent korzysta z innego systemu certyfikacji;
- produkt spełnia część podobnych wymagań, ale nie został formalnie oceniony;
- dana receptura nie spełnia wszystkich kryteriów EU Ecolabel.
Brak certyfikatu nie jest więc automatycznym dowodem niskiej jakości. Oznacza jednak, że kupujący nie może oprzeć się na tym konkretnym, niezależnym systemie oceny.
W takiej sytuacji warto samodzielnie przeanalizować:
- kartę techniczną,
- kartę charakterystyki,
- deklaracje środowiskowe,
- wyniki badań skuteczności,
- dozowanie,
- skład opakowania,
- możliwość weryfikacji innych certyfikatów,
- informacje dotyczące surowców i biodegradowalności.
Produkt bez EU Ecolabel może być bardzo dobrym wyborem. Potrzebne może być jednak więcej pracy, aby wiarygodnie potwierdzić jego właściwości.
EU Ecolabel kontra zwykłe hasło ekologiczne
| Obszar | EU Ecolabel | Ogólne hasło „eko” |
|---|---|---|
| Autor wymagań | System Unii Europejskiej | Autor komunikatu lub producent |
| Kryteria | Szczegółowe dla grupy produktów | Mogą nie być określone |
| Liczba ocenianych aspektów | Wiele kryteriów | Czasami jedna wybrana cecha |
| Ocena składu | Według wymagań dla danej grupy | Nie zawsze wiadomo |
| Ocena opakowania | Może być częścią kryteriów | Niekoniecznie |
| Skuteczność produktu | Musi spełnić wymagania właściwe dla grupy | Nie wynika z samego hasła |
| Dokumentacja | Wymagane dowody zgodności | Zakres może być nieznany |
| Niezależna weryfikacja | Tak, przez jednostkę właściwą | Niekoniecznie |
| Numer licencji | Powinien być podany | Zwykle brak |
| Możliwość sprawdzenia | Katalog produktów i dokumentacja systemu | Zależna od producenta |
| Zakres oznaczenia | Konkretny produkt lub wskazane produkty | Czasem niejasny |
| Ważność | Zależna od obowiązujących kryteriów i licencji | Może nie mieć ustalonego terminu |
EU Ecolabel nie jest jedynym sposobem potwierdzania korzystniejszych właściwości środowiskowych produktu. Jego przewagą jest jednak zestandaryzowany proces, wielokryterialna ocena i możliwość weryfikacji.
Jak sprawdzić EU Ecolabel w 60 sekund?
Przygotowaliśmy prosty Test unijnego kwiatu Mop Serwis.
Krok 1: obejrzyj logo
Sprawdź, czy znak odpowiada oficjalnemu wyglądowi EU Ecolabel. Sama grafika z liściem lub kwiatem nie jest wystarczająca.
Krok 2: znajdź numer licencji
Numer rejestracji lub pozwolenia powinien być umieszczony przy oznakowaniu w czytelny sposób.
Krok 3: sprawdź dokładną nazwę produktu
Zwróć uwagę na:
- nazwę handlową,
- producenta,
- wariant,
- przeznaczenie,
- kod produktu,
- pojemność, jeśli jest istotna dla zakresu licencji.
Krok 4: wyszukaj produkt w katalogu ECAT
Katalog EU Ecolabel zawiera informacje o produktach, którym przyznano oznakowanie. Trzeba jednak pamiętać, że za rejestrację i aktualizację danych odpowiadają posiadacze licencji, dlatego Komisja zaznacza, że baza może nie być całkowicie wyczerpująca.
Krok 5: nie sprawdzaj wyłącznie marki
Odnalezienie innego preparatu tego samego producenta nie potwierdza certyfikacji produktu, który trzymasz w ręku.
Kiedy firma powinna uwzględniać EU Ecolabel w zakupach?
Certyfikat może być szczególnie przydatny, gdy przedsiębiorstwo:
- realizuje własną politykę środowiskową;
- przygotowuje standardy zakupowe dla wielu oddziałów;
- ogranicza ryzyko greenwashingu u dostawców;
- chce zwiększać udział produktów z niezależnymi certyfikatami;
- prowadzi raportowanie środowiskowe;
- obsługuje klientów wymagających potwierdzonych kryteriów;
- startuje w przetargach;
- realizuje zielone zamówienia publiczne;
- chce ujednolicić ocenę środków oferowanych przez różnych producentów;
- potrzebuje prostego sposobu wstępnej selekcji produktów.
EU Ecolabel może ograniczyć ilość dokumentacji, którą dział zakupów musi samodzielnie analizować. Nie powinien być jednak jedynym kryterium wyboru.
Jak stworzyć dobrą specyfikację zakupową?
Zamiast zapisywać:
„Produkt musi być ekologiczny”
lepiej określić:
- do jakiego zadania ma służyć;
- z jakimi powierzchniami będzie stosowany;
- jaki rodzaj certyfikatu jest wymagany lub preferowany;
- jakie dokumenty są akceptowane;
- jaka ma być wydajność;
- jakie jest maksymalne dozowanie;
- czy wymagane jest opakowanie uzupełniające;
- czy firma posiada system dozowania;
- jakie ograniczenia BHP obowiązują w obiekcie;
- jak zostanie oceniony koszt roztworu roboczego.
W niektórych postępowaniach EU Ecolabel może być wygodnym sposobem wykazania spełnienia określonych wymagań. Specyfikacja powinna jednak dopuszczać dowody równoważne, jeżeli wymagają tego zasady konkretnego zamówienia.
Certyfikat czy wydajność - co jest ważniejsze?
Firma porównuje dwa produkty:
Produkt A
- posiada EU Ecolabel;
- jest dozowany w ilości 20 ml na litr wody;
- kosztuje 60 zł za litr;
- z jednego opakowania powstaje 50 litrów roztworu.
Produkt B
- nie posiada EU Ecolabel;
- jest dozowany w ilości 5 ml na litr;
- kosztuje 80 zł za litr;
- z opakowania powstaje 200 litrów roztworu.
Koszt preparatu przypadającego na litr roztworu wynosi:
- produkt A: 60 zł ÷ 50 l = 1,20 zł;
- produkt B: 80 zł ÷ 200 l = 0,40 zł.
Czy oznacza to, że produkt B jest lepszy?
Jeszcze nie.
Trzeba dodatkowo sprawdzić:
- skuteczność obu preparatów;
- dokumentację produktu B;
- rodzaj zabrudzenia;
- wpływ składników na środowisko;
- warunki stosowania;
- opakowanie;
- ryzyko przedozowania;
- wymagania klienta;
- koszt całego procesu;
- ewentualne wymagania przetargowe.
Certyfikat i wydajność odpowiadają na różne pytania.
EU Ecolabel informuje o spełnieniu zestawu wymagań. Dozowanie pokazuje, ile produktu zużyjemy. Cena roztworu pomaga policzyć koszt. Skuteczność w konkretnym obiekcie wskazuje, czy preparat rzeczywiście rozwiąże problem.
Dobra decyzja zakupowa łączy wszystkie te informacje.
Karta oceny produktu Mop Serwis
Przed wyborem profesjonalnego środka czystości warto uzupełnić prostą kartę porównawczą.
| Pytanie | Produkt A | Produkt B |
|---|---|---|
| Pełna nazwa produktu | ||
| Zastosowanie | ||
| Rodzaj zabrudzenia | ||
| Rodzaj powierzchni | ||
| Czy ma EU Ecolabel? | ||
| Numer licencji | ||
| Czy produkt znajduje się w ECAT? | ||
| Grupa produktowa | ||
| Dozowanie | ||
| Litry roztworu z opakowania | ||
| Koszt litra roztworu | ||
| Koszt jednego zastosowania | ||
| Najniższa zalecana temperatura | ||
| Rodzaj opakowania | ||
| Udział materiału z recyklingu | ||
| Możliwość ponownego napełnienia | ||
| Liczba opakowań zużywanych rocznie | ||
| Wymagane środki ochrony | ||
| Dostępna karta charakterystyki | ||
| Potwierdzona skuteczność | ||
| Ocena końcowa |
Taka tabela pomaga uniknąć dwóch skrajności:
- wybierania produktu wyłącznie ze względu na zielony znak;
- ignorowania certyfikatu i patrzenia wyłącznie na cenę kanistra.
Czy kryteria EU Ecolabel są przyznawane raz na zawsze?
Nie. Kryteria dla poszczególnych grup produktów są okresowo przeglądane i aktualizowane, aby uwzględniały rozwój technologii, rynku oraz wiedzy naukowej.
Obecne kryteria dla środków do czyszczenia powierzchni twardych są ważne do 31 grudnia 2026 roku.
W 2026 roku trwa rewizja kryteriów obejmujących detergenty i produkty do sprzątania. Według informacji Komisji Europejskiej przyjęcie zaktualizowanych kryteriów jest oczekiwane pod koniec 2026 roku.
Nie oznacza to, że 1 stycznia 2027 roku wszystkie obecnie certyfikowane produkty automatycznie stają się niewłaściwe lub nieekologiczne. Szczegółowe zasady dalszego stosowania licencji oraz ewentualne okresy przejściowe będą wynikały z nowych decyzji.
Działy zakupów powinny więc zwracać uwagę na:
- aktualność kryteriów,
- status licencji,
- datę dokumentacji,
- informacje przekazywane przez jednostkę właściwą,
- ewentualne zmiany w specyfikacjach zamówień.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza EU Ecolabel na środku czystości?
Oznacza, że konkretny produkt spełnił wymagania ustalone dla swojej grupy i przeszedł proces oceny prowadzony przez właściwą jednostkę.
Czy EU Ecolabel jest obowiązkowy?
Nie. Jest to oznakowanie dobrowolne. Producent może wprowadzać produkt na rynek bez EU Ecolabel, o ile spełnia obowiązujące przepisy.
Kto przyznaje EU Ecolabel w Polsce?
Jednostką właściwą uprawnioną do prowadzenia procesu oceny w Polsce jest Polskie Centrum Badań i Certyfikacji.
Czy certyfikat dotyczy całej marki?
Nie. Oznakowanie dotyczy określonego produktu lub grupy produktów objętych licencją.
Jak sprawdzić autentyczność oznaczenia?
Należy sprawdzić wygląd logo, numer licencji, dokładną nazwę produktu oraz dane dostępne w katalogu EU Ecolabel.
Czy środek z EU Ecolabel jest skuteczny?
Produkt musi spełniać wymagania dotyczące zdatności do użycia ustalone dla jego kategorii. Dla środków do powierzchni twardych wymagana jest zadowalająca skuteczność przy najniższej zalecanej temperaturze i dawce.
Czy EU Ecolabel oznacza, że produkt nie zawiera chemii?
Nie. Środki czystości są mieszaninami substancji chemicznych. Certyfikat oznacza, że receptura spełnia określone wymagania, a wybrane substancje są ograniczone lub wyłączone.
Czy EU Ecolabel potwierdza działanie dezynfekujące?
Nie. Samo oznakowanie ekologiczne nie jest certyfikatem działania biobójczego ani dezynfekującego. Takie właściwości wymagają odrębnych podstaw i dokumentacji.
Czy preparat bez EU Ecolabel jest gorszy?
Nie musi być gorszy. Nie posiada jednak potwierdzenia w ramach tego konkretnego systemu, dlatego jego deklaracje trzeba oceniać na podstawie innych dokumentów i dowodów.
Czy certyfikat oznacza, że produkt jest bezpieczny dla każdej powierzchni?
Nie. Zawsze trzeba sprawdzić przeznaczenie preparatu, zakres pH, instrukcję stosowania oraz zalecenia producenta powierzchni.
Czy koncentrat z EU Ecolabel można dozować „na oko”?
Nie. Przekraczanie zalecanej dawki zwiększa zużycie, koszty i obciążenie środowiska, a nie musi poprawiać efektu czyszczenia.
Czy EU Ecolabel warto wpisywać do zapytania ofertowego?
Może być wartościowym kryterium lub sposobem potwierdzania wymagań środowiskowych. Specyfikację należy jednak przygotować zgodnie z zasadami danego postępowania i uwzględnić możliwość przedstawienia dowodów równoważnych, gdy jest to wymagane.
Podsumowanie: certyfikat pomaga, ale nie wybiera produktu za firmę
EU Ecolabel jest znacznie więcej niż zielonym symbolem na opakowaniu. Za znakiem stoi wielokryterialna ocena, dokumentacja, określone wymagania środowiskowe oraz sprawdzenie przydatności produktu do użycia.
Certyfikat może potwierdzać między innymi:
- ograniczenie wybranych oddziaływań na środowisko;
- wymagania dotyczące biodegradowalności;
- wyłączenie lub ograniczenie określonych substancji;
- odpowiednie pochodzenie wybranych surowców;
- wymagania dotyczące opakowania;
- właściwe instrukcje dla użytkownika;
- potwierdzoną skuteczność.
Nie oznacza jednak, że produkt jest pozbawiony wpływu na środowisko, może być stosowany bez zasad BHP albo będzie najlepszym rozwiązaniem w każdym obiekcie.
Przy zakupie profesjonalnej chemii warto więc połączyć certyfikat z analizą:
- przeznaczenia produktu,
- rodzaju powierzchni,
- dozowania,
- wydajności,
- ceny roztworu roboczego,
- warunków stosowania,
- opakowania,
- dokumentacji technicznej.
EU Ecolabel może pomóc wybrać produkt o potwierdzonych właściwościach. Ostateczną decyzję powinna jednak podejmować firma na podstawie całego procesu sprzątania, a nie jednego symbolu na butelce.
Unijny kwiat jest dobrym drogowskazem. Nadal jednak warto wiedzieć, dokąd dokładnie chcemy dojechać.
