Nie oznacza to jednak, że dokładnie 12 sierpnia 2026 roku wszystkie opakowania będą musiały zostać wymienione. PPWR wyznacza kierunek zmian, natomiast poszczególne wymagania będą wprowadzane etapami. Ważne terminy dotyczą między innymi 2030 i 2040 roku. Firmy powinny więc już teraz przyjrzeć się temu, w jaki sposób kupowane przez nie produkty są pakowane, transportowane, dozowane i zagospodarowywane po zużyciu.

Czym jest PPWR?

PPWR to skrót od angielskiej nazwy Packaging and Packaging Waste Regulation. Jest to Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych.

Nowe przepisy zastępują dotychczasową dyrektywę dotyczącą opakowań. Ponieważ PPWR ma formę rozporządzenia, jego zasady będą obowiązywać bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Jednym z głównych celów regulacji jest ograniczenie różnic pomiędzy przepisami obowiązującymi w poszczególnych krajach.

Rozporządzenie obejmuje cały cykl życia opakowania: od jego zaprojektowania i wytworzenia, przez wprowadzenie na rynek i użytkowanie, aż po zbiórkę oraz zagospodarowanie powstałego odpadu. PPWR ma prowadzić do ograniczenia ilości niepotrzebnych opakowań, poprawy ich przydatności do recyklingu, zwiększenia wykorzystania surowców wtórnych oraz rozwoju opakowań wielokrotnego użytku i systemów ponownego napełniania.

Dlaczego PPWR dotyczy branży profesjonalnych środków czystości?

Branża środków czystości wykorzystuje wiele rodzajów opakowań. Chemia profesjonalna jest sprzedawana w butelkach, kanistrach, beczkach, saszetkach, wkładach i kartonach. Produkty są następnie pakowane zbiorczo, zabezpieczane folią, układane na paletach i wysyłane do klientów.

Opakowanie środka chemicznego pełni przy tym znacznie więcej funkcji niż tylko prezentacja produktu. Musi chronić zawartość, ograniczać ryzyko wycieku, umożliwiać prawidłowe dozowanie i zabezpieczać produkt podczas transportu. Powinno również zawierać wymagane informacje dotyczące użytkowania oraz bezpieczeństwa.

Dlatego zmniejszenie ilości materiału nie może oznaczać pogorszenia właściwości ochronnych opakowania. Nowe rozwiązania muszą łączyć wymagania środowiskowe z bezpieczeństwem użytkownika i trwałością produktu.

PPWR dotyczy wszystkich opakowań i odpadów opakowaniowych wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej, niezależnie od materiału, z którego zostały wykonane. Oznacza to, że regulacja obejmie również opakowania produktów higienicznych, chemii profesjonalnej i wyposażenia wykorzystywanego przez firmy sprzątające.

Jakie opakowania występują w chemii profesjonalnej?

Najbardziej widocznym elementem jest opakowanie, które ma bezpośredni kontakt z produktem. Może to być butelka płynu do mycia szyb, kanister koncentratu, pojemnik z preparatem do podłóg, saszetka, kapsułka albo wkład umieszczany w systemie dozującym.

W branży profesjonalnej spotykamy między innymi:

• butelki o pojemności 0,5 lub 1 litra,
• kanistry 5, 10 i 20 litrów,
• beczki i pojemniki przemysłowe,
• saszetki z koncentratem,
• wkłady do zamkniętych systemów dozowania,
• spryskiwacze, pompki, korki i nakrętki,
• opakowania produktów gotowych do użycia,
• opakowania wielokrotnego napełniania.

Do tego dochodzą kartony zbiorcze, folie zabezpieczające, taśmy, palety, przekładki i kartony wysyłkowe. Ocena wpływu środka czystości na środowisko nie powinna więc kończyć się na sprawdzeniu samej butelki.

Niekiedy niewielkie opakowanie jednostkowe jest umieszczane w dużym kartonie, zabezpieczane folią i wysyłane na palecie zawierającej dodatkowe przekładki. Z punktu widzenia nowych regulacji znaczenie będzie miał cały system opakowaniowy, a nie tylko jego najbardziej widoczny element.

Opakowanie jednostkowe, zbiorcze i transportowe - co warto wiedzieć?

Odpowiednia klasyfikacja poziomów opakowań pozwala na identyfikację obszarów, w których firma może optymalizować koszty oraz realizować cele ekologiczne.

Rozróżnienie tych poziomów jest istotne dla działów zakupów. Produkt może bowiem posiadać dobrze zaprojektowaną butelkę, ale jednocześnie być dostarczana w zbyt dużym kartonie i zabezpieczany nadmierną ilością folii. Z kolei większe opakowanie jednostkowe może ograniczyć liczbę butelek, ale wymagać dodatkowych pojemników roboczych i bezpiecznego systemu dozowania.

Opakowania nadające się do recyklingu - co to oznacza w praktyce?

Jednym z najważniejszych kierunków PPWR jest poprawa przydatności opakowań do recyklingu. Komisja Europejska wskazuje, że do 2030 roku opakowania mają być projektowane w sposób umożliwiający ich recykling.

Nie wystarczy jednak samo umieszczenie na etykiecie symbolu recyklingu. W praktyce znaczenie ma cały projekt opakowania, w tym:

• rodzaj wykorzystanego materiału,
• liczba połączonych materiałów,
• możliwość oddzielenia etykiety i zamknięcia,
• kolor tworzywa,
• konstrukcja pompki lub spryskiwacza,
• możliwość całkowitego opróżnienia opakowania,
• możliwość rozpoznania i posortowania odpadu,
• dostępność odpowiedniego procesu recyklingu.

Prosta butelka wykonana z jednego rodzaju tworzywa może być łatwiejsza do przetworzenia niż opakowanie składające się z kilku trwale połączonych warstw. Problematyczne mogą być również rozbudowane pompki, spryskiwacze i zamknięcia zawierające tworzywo, metal oraz elementy gumowe.

Wraz z rozwojem szczegółowych kryteriów opakowania mają być klasyfikowane według ich efektywności recyklingowej. Firmy kupujące profesjonalne środki czystości powinny więc pytać dostawców nie tylko o to, czy opakowanie „jest ekologiczne”, lecz także z czego jest wykonane i w jaki sposób może zostać zagospodarowane po opróżnieniu.

Ograniczenie ilości materiału i mniej pustej przestrzeni

PPWR ma również ograniczać opakowania, które są większe lub cięższe, niż jest to potrzebne do ochrony produktu. Nie chodzi wyłącznie o zmniejszenie rozmiaru butelki. Znaczenie mają również kartony zbiorcze, opakowania transportowe oraz materiały wykorzystywane w sprzedaży internetowej.

W praktyce producenci i dystrybutorzy będą musieli dokładniej analizować:

• ilość materiału wykorzystanego do produkcji opakowania,
• wielkość kartonu w stosunku do zawartości,
• ilość pustej przestrzeni,
• liczbę dodatkowych warstw,
• ilość folii i wypełniaczy,
• sposób zabezpieczenia produktu podczas transportu.

Sklepy internetowe będą musiały ograniczać pustą przestrzeń w przesyłkach. Ma to prowadzić do stosowania mniejszych kartonów, zmniejszenia ilości wypełniaczy oraz bardziej efektywnego wykorzystania przestrzeni w samochodach dostawczych. Nadal jednak opakowanie musi właściwie zabezpieczać produkt, szczególnie gdy zawiera on płyn albo substancję chemiczną.

Dla odbiorców B2B może to oznaczać stopniową zmianę sposobu realizacji dostaw. Towar może być pakowany bardziej kompaktowo, a producenci mogą ograniczać dodatkowe kartony, folie i elementy marketingowe, które nie pełnią funkcji ochronnej.

Koncentraty i systemy dozujące - mniej opakowań na jedno sprzątanie

Koncentraty mogą odegrać ważną rolę w ograniczaniu ilości opakowań. Z jednego kanistra skoncentrowanego preparatu można przygotować dużą ilość gotowego roztworu roboczego. Dzięki temu firma może zużywać mniej butelek i rzadziej zamawiać kolejne dostawy.

Znaczenie ma jednak nie tylko pojemność kanistra, ale przede wszystkim wydajność produktu. Podczas porównywania środków czystości warto sprawdzić, ile litrów gotowego roztworu można przygotować z jednego opakowania.

Przykładowo preparat sprzedawany w opakowaniu 5 litrów, stosowany w rozcieńczeniu 1:100, może zastąpić dużą liczbę butelek produktu gotowego do użycia. Pozwala to ograniczyć ilość opakowań, przestrzeń magazynową i częstotliwość dostaw.

Koncentrat jest jednak rozwiązaniem korzystnym tylko wtedy, gdy jest prawidłowo stosowany. Jeżeli personel dozuje preparat „na oko”, może zużywać go zbyt dużo. W efekcie rośnie koszt sprzątania, zużycie środka i ilość chemii trafiającej do ścieków.

Dlatego koncentraty najlepiej łączyć z odpowiednim systemem dozowania. Mogą to być pompki nakręcane na kanister, dozowniki ścienne, automatyczne systemy rozcieńczania lub zamknięte wkłady. Dobre dozowanie sprawia, że mniejsze opakowanie rzeczywiście przekłada się na mniejsze zużycie zasobów, a nie tylko ładnie wygląda w folderze z zielonym listkiem.

Opakowania uzupełniające i wkłady - czy refill będzie zyskiwał na znaczeniu?

PPWR wspiera rozwój opakowań wielokrotnego użytku oraz systemów ponownego napełniania. W branży środków czystości takie rozwiązania są już wykorzystywane, chociaż nie zawsze określa się je jako refill.

Przykładem jest trwała butelka robocza, która jest wielokrotnie uzupełniana preparatem z większego kanistra. Innym rozwiązaniem są zamknięte wkłady umieszczane w dozowniku lub saszetki z koncentratem, z których przygotowuje się gotowy roztwór.

System uzupełniania może ograniczać zużycie tworzywa, pod warunkiem że opakowanie główne jest rzeczywiście używane wielokrotnie. Istotne jest również zachowanie odpowiednich procedur:

• butelka musi być przeznaczona do danego preparatu,
• opakowanie powinno być właściwie oznakowane,
• nie należy mieszać różnych środków,
• personel powinien znać zasady rozcieńczania,
• pojemnik powinien być utrzymywany w odpowiednim stanie,
• system musi ograniczać ryzyko przypadkowego kontaktu z koncentratem.

Opakowanie wielokrotnego użytku powinno zachowywać swoje właściwości przez kolejne cykle użycia i być przystosowane do opróżniania, czyszczenia oraz ponownego napełniania. Oznacza to, że wielorazowość nie może odbywać się kosztem bezpieczeństwa lub higieny.

Czy większy kanister zawsze jest bardziej ekologiczny?

Większy kanister może oznaczać mniejsze zużycie tworzywa w przeliczeniu na litr produktu. Jeden pojemnik o pojemności 10 litrów zazwyczaj wymaga mniej materiału niż dziesięć oddzielnych butelek litrowych. Nie oznacza to jednak, że większe opakowanie jest automatycznie najlepszym rozwiązaniem dla każdej firmy.

Przy wyborze pojemności należy uwzględnić:

• rzeczywiste zużycie preparatu,
• termin przydatności produktu,
• możliwość całkowitego opróżnienia kanistra,
• sposób przelewania lub dozowania,
• ryzyko rozlania,
• wagę opakowania,
• ergonomię pracy,
• warunki magazynowania,
• konieczność stosowania dodatkowych butelek roboczych,
• możliwość prawidłowej segregacji pustego opakowania.

Kanister 20-litrowy może być uzasadniony w dużym zakładzie, hotelu lub centrum logistycznym, w którym preparat jest regularnie wykorzystywany. W niewielkim biurze takie opakowanie może stać przez wiele miesięcy, zajmować miejsce i utrudniać bezpieczne dozowanie.

Duże znaczenie ma również ergonomia. Pełny kanister o dużej pojemności może być trudny do podnoszenia i przelewania. Jeżeli firma nie posiada pompki lub systemu dozującego, wzrasta ryzyko rozlania preparatu i jego nadmiernego zużycia.

Bardziej ekologiczne jest więc nie największe dostępne opakowanie, ale takie, które odpowiada rzeczywistemu zużyciu produktu i pozwala wykorzystać całą zawartość bez strat.

Co działy zakupów powinny sprawdzać u dostawców?

Nowe przepisy dotyczące opakowań 2026 sprawią, że parametry samego preparatu nie będą już jedynym elementem oceny oferty. Działy zakupów powinny stopniowo rozszerzać zapytania ofertowe o informacje dotyczące opakowań jednostkowych, zbiorczych i transportowych.

1. Z jakiego materiału wykonano opakowanie?

Warto ustalić, czy butelka lub kanister są wykonane z jednego rodzaju tworzywa, czy z kilku trwale połączonych materiałów. Im bardziej skomplikowana konstrukcja, tym trudniejsze może być późniejsze przetworzenie opakowania.

2. Czy elementy opakowania można rozdzielić?

Należy sprawdzić, czy etykietę, nakrętkę, pompkę lub spryskiwacz można łatwo oddzielić od głównego pojemnika. Dostawca powinien również wyjaśnić, w jaki sposób należy segregować poszczególne części.

3. Czy opakowanie nadaje się do recyklingu?

Samo ogólne zapewnienie nie zawsze jest wystarczające. Warto poprosić o informacje dotyczące materiału, konstrukcji opakowania i zalecanego sposobu postępowania po jego opróżnieniu.

4. Czy opakowanie zawiera surowiec pochodzący z recyklingu?

PPWR przewiduje zwiększanie udziału surowców wtórnych w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Cele będą uzależnione między innymi od rodzaju opakowania i mają być stopniowo zwiększane w perspektywie 2030 i 2040 roku.

5. Czy producent planuje zmianę opakowania?

Dostawcy powinni wiedzieć, czy ich producenci przygotowują nowe butelki, kanistry, etykiety lub zamknięcia. Warto zapytać, czy zmiany wpłyną na pojemność produktu, sposób dozowania, liczbę sztuk w kartonie lub warunki magazynowania.

6. Czy dostępny jest koncentrat lub opakowanie uzupełniające?

Przydatne będzie porównanie produktu gotowego do użycia z koncentratem. Należy jednak uwzględnić konieczność zakupu butelek roboczych, systemu dozowania oraz przeszkolenia personelu.

7. Ile opakowania przypada na gotowy roztwór?

Zamiast porównywać wyłącznie masę pojedynczej butelki, warto obliczyć, ile opakowań powstaje podczas przygotowania określonej ilości roztworu roboczego. Takie porównanie lepiej pokazuje rzeczywistą wydajność produktu.

8. Jak produkt jest pakowany zbiorczo?

Warto sprawdzić liczbę sztuk w kartonie, ilość folii, rodzaj zabezpieczeń oraz stopień wykorzystania przestrzeni. Produkt z ekologiczną butelką może nadal generować dużo odpadów na etapie transportu.

9. Jakie dokumenty może przedstawić dostawca?

Dostawca powinien być w stanie udzielić wiarygodnej informacji o materiale opakowania, sposobie jego segregacji i planowanych zmianach. W przyszłości coraz większe znaczenie może mieć również dokumentacja potwierdzająca zgodność opakowania z wymaganiami PPWR.

10. Czy możliwy jest odbiór lub ponowne wykorzystanie opakowań?

W przypadku dostaw paletowych można zapytać o zwrot palet, pojemników transportowych, beczek lub innych opakowań wielokrotnego użytku. Taki model może ograniczyć ilość odpadów oraz koszty ich zagospodarowania.

Najniższa cena czy najniższy koszt użytkowania?

Zmiany w przepisach mogą stopniowo wpływać na sposób porównywania ofert. Cena jednej butelki nie pokazuje bowiem pełnego kosztu stosowania produktu.

Działy zakupów powinny uwzględniać:

• koszt jednego litra produktu,
• koszt przygotowania roztworu roboczego,
• wydajność preparatu,
• liczbę opakowań powstających podczas użytkowania,
• częstotliwość dostaw,
• koszt przechowywania,
• konieczność zakupu systemów dozujących,
• ryzyko strat wynikających z przedawkowania,
• koszt zbierania i zagospodarowania odpadów.

Tańszy środek gotowy do użycia może okazać się droższy niż koncentrat, jeżeli wymaga częstszych dostaw i generuje znacznie większą liczbę pustych butelek.

Z drugiej strony koncentrat nie zawsze będzie najkorzystniejszy, jeżeli pracownicy nie potrafią go prawidłowo dozować lub firma musi kupić skomplikowany system, którego nie będzie w stanie efektywnie wykorzystywać.

Najlepszym rozwiązaniem jest analiza całkowitego kosztu użytkowania, a nie wyłącznie ceny zakupu pojedynczego opakowania.

Jak firmy mogą przygotować się do PPWR?

Pierwszym krokiem powinien być przegląd najczęściej kupowanych środków czystości. Nie trzeba od razu analizować każdego produktu znajdującego się w magazynie. Na początek warto wybrać preparaty o największym zużyciu i największej liczbie dostaw.

Następnie można sprawdzić:

1. W jakich opakowaniach dostarczane są produkty?
2. Ile pustych opakowań powstaje miesięcznie?
3. Czy opakowania można prawidłowo segregować?
4. Czy dostępne są większe pojemności, koncentraty lub wkłady?
5. Czy większa pojemność nie spowoduje strat produktu?
6. Czy firma posiada systemy bezpiecznego dozowania?
7. Ile kartonów i folii powstaje podczas dostaw?
8. Czy dostawca przygotował plan dostosowania opakowań do PPWR?

Kolejnym krokiem może być uzupełnienie zapytań ofertowych o kryteria środowiskowe. Nie powinny być one jednak oderwane od rzeczywistego sposobu użytkowania produktu. Ekologiczne rozwiązanie musi być jednocześnie bezpieczne, wydajne i możliwe do wdrożenia przez personel.

Warto również przeszkolić pracowników odpowiedzialnych za magazynowanie, dozowanie i segregację. Nawet najlepiej zaprojektowane opakowanie nie zostanie poddane recyklingowi, jeżeli trafi do niewłaściwego pojemnika lub nie zostanie odpowiednio opróżnione.

Firmy nie muszą czekać do ostatniego momentu. Rozporządzenie zaczyna być stosowane 12 sierpnia 2026 roku, ale wiele docelowych wymagań będzie wdrażanych w kolejnych latach. Wcześniejsza analiza pozwoli rozłożyć zmiany w czasie i uniknąć podejmowania decyzji pod presją.

Jak PPWR zmieni sposób oceny środków czystości?

Nowe przepisy dotyczące opakowań 2026 nie oznaczają, że od sierpnia wszystkie plastikowe butelki i kanistry znikną z rynku. Nie oznaczają również, że każda firma będzie musiała natychmiast wymienić wszystkie używane produkty.

PPWR wyznacza jednak wyraźny kierunek. Opakowania mają być projektowane tak, aby zużywały mniej materiału, były łatwiejsze do recyklingu, zawierały więcej surowców wtórnych i mogły być częściej ponownie wykorzystywane lub napełniane. Ograniczana ma być także zbędna przestrenia w kartonach i nadmierna liczba warstw opakowaniowych.

Dla branży profesjonalnych środków czystości oznacza to większe znaczenie koncentratów, systemów dozujących, opakowań uzupełniających i dobrze zaprojektowanych kanistrów. Nie należy jednak oceniać produktu wyłącznie na podstawie wielkości opakowania lub zielonego oznaczenia na etykiecie.

Najlepsze rozwiązanie powinno ograniczać ilość odpadów, a jednocześnie zapewniać bezpieczeństwo, wygodę pracy i pełne wykorzystanie produktu. W praktyce bardziej ekologiczny będzie ten system, który działa w konkretnym obiekcie, a nie ten, który najładniej prezentuje się w prezentacji producenta.

FAQ - nowe przepisy dotyczące opakowań 2026